W życiu prywatnym zdarzają się sytuacje, kiedy stajemy przed dokonaniem ciężkiego, donośnego w skutkach wyboru. Czasem wybór ten odnosi skutki nie tylko w sferze rodzinnej czy też uczuciowej, ale także – a może przede wszystkim –  prawnomajątkowej.

 

Najbardziej transparentnym przykładem tego rodzaju decyzji jest rozwód. Warto zatem zastanowić się jakie skutki (w obrębie prawa cywilnego – czyli tzw. „świeckiego”) odnosi względem małżonków orzeczenie rozwodu.

Przede wszystkim z chwilą orzeczenia rozwodu przez Sąd Okręgowy małżeństwo zostaje rozwiązane. Powyższe oznacza także, że od momentu uprawomocnienia się wyroku dotychczasowa wspólność majątkowa małżeńska rozwiązuje się, majątek nabyty przez małżonków w trakcie istnienia małżeństwa przekształca się z tzw. współwłasności łącznej na współwłasność w częściach ułamkowych. Przekładając powyższe na język potoczny, w trakcie małżeństwa małżonkowie są właścicielami wszystkich przedmiotów nabytych w trakcie istnienia wspólności majątkowej w całości, podczas, gdy po orzeczeniu rozwodu każdy z nich jest właścicielem udziału w wysokości połowy każdego z przedmiotów wchodzących do majątku wspólnego.

 

Drugim, istotnym elementem prawnomajątkowym orzeczenia rozwodu jest także fakt, że każdy z małżonków co do zasady odpowiada za zaciągnięte przez siebie w trakcie małżeństwa zobowiązania (kredyty, pożyczki) tylko (!) z majątku osobistego – z wyjątkiem sytuacji, gdy środki z tego tytułu były przeznaczane na zaspokajanie potrzeb rodziny, lub za zgodą drugiego z małżonków. Natomiast spłata tych zobowiązań przez drugiego małżonka np. z własnego wynagrodzenia za pracę jest spłatą z majątku wspólnego. To oznacza, że wszelkie długi jednego małżonka spłacone przez drugiego z małżonków w wymiarze prawnym zostały zaspokojone przez żonę i męża. Powyższe powoduje, że osoba, która spłaciła dług małżonka nie ma wobec niego roszczenia o zwrot choćby połowy spłaconego zobowiązania. Ten stan zmienia się diametralnie od momentu orzeczenia rozwodu. Od tego momentu każda rata spłacona przez jednego z rozwiedzionych małżonków jest ratą spłaconą z jego majątku osobistego, a to oznacza, że ma on prawo żądania zwrotu wpłaconych środków.

 

Jak już wskazano wcześniej, z chwilą wydania wyroku przez Sąd Okręgowy ustaje wspólność małżeńska majątkowa. To oznacza, że każdy przedmiot nabyty po rozwiązaniu małżeństwa wchodzi w skład majątku osobistego, co oznacza, że drugi z rozwiedzionych małżonków nie może rozporządzać takim przedmiotem. Dzięki powyższemu po ustaniu małżeństwa osoba, która nabyła daną rzecz jest jej jedynym dysponentem.

 

Co także istotne, rozwód pociąga za sobą także istotne skutki związane z obowiązkiem alimentacyjnym. Zgodnie z treścią art. 60 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

Co ważne obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu nie jest obowiązkiem wiecznym. Wygasa on bowiem w razie zawarcia przez małżonka uprawnionego nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

 

Informujemy, że powyższy artykuł nie jest opinią ani poradą prawną i nie może służyć jako ekspertyza przed sądem, urzędem czy osobą prywatną. Proszę pamiętać, że ze względu na niewielkie ramy objętościowe opracowania, artykuł dostarcza jedynie informacji ogólnych, które w konkretnym przypadku nie mogą zastąpić porady prawnej.

 

Przypominamy, że osoby posiadające Ochronę Prawną CDO24 mogą zawsze, na bieżąco zasięgnąć szczegółowych informacji w departamencie prawnym CDO24 pod numerem telefonu 801 00 31 38 lub 32 4781700. Pozostałe osoby zainteresowane posiadaniem ochrony prawnej zapraszamy do zapoznania się z ofertą CDO24 na stronie internetowej www.cdo24.pl.

Autor: Bartosz Jakubowski