W codziennym życiu zdarzają się sytuacje, w których nasz przyjaciel, znajomy poprosi nas o przysługę „podżyrowania” umowy pożyczki lub kredytu. Warto wiedzieć, czym w obrocie prawnym jest tzw. „żyrowanie”, oraz jakie konsekwencje za sobą niesie.

W istocie „podżyrować” oznacza udzielić poręczenia. Instytucja poręczenia została uregulowana w art. 876 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Innymi słowy oferujemy potencjalnemu wierzycielowi (może być to np. bank, ale nie tylko), możliwość ściągnięcia długu z nas jako „żyranta”, w przypadku, gdyby dłużnik pierwotny (zaciągający kredyt czy pożyczkę) nie regulował na bieżąco opłat.

Poręczenie za cudzy dług jest co prawda bardzo ryzykowne, natomiast nawet jeśli dłużnik nie będzie spłacał swojego zobowiązania, to poręczyciel nie pozostaje bez ochrony. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 880 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel powinien zawiadomić o tym niezwłocznie poręczyciela. Aby zatem móc skutecznie dochodzić długu od „żyranta”, wierzyciel musi w pierwszej kolejności podjąć kroki polubowne wskazując poręczycielowi o zaległościach. Wówczas „żyrant” ma także możliwość przeprowadzenia działań mających na celu zdyscyplinowanie dłużnika. Co ważne, odpowiedzialność poręczyciela powstaje z chwilą, w której wierzyciel żąda od niego spełnienia świadczenia, a poręczyciel ma obowiązek spełnić to świadczenie.

Jeżeli pomimo zawiadomienia w dalszym ciągu nie uda się zmienić stanu faktycznego na tyle, aby pożyczkobiorca spłacił swój dług, to należy się liczyć z obowiązkiem spłaty długu w części w jakiej nie został on spłacony przez dłużnika. Bowiem odpowiedzialność poręczyciela jest solidarna i polega na tym, że gdy zobowiązanie staje się wymagalne, wierzyciel może dochodzić jego wykonania (żądać spełnienia całości lub części świadczenia), według swego wyboru od dłużnika głównego i poręczyciela łącznie lub od każdego z nich z osobna, przy czym, aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela obaj dłużnicy pozostają zobowiązani do zapłaty.

Co istotne, jeżeli pomiędzy dłużnikiem pierwotnym a pożyczkodawcą istnieją takie stosunki, że pożyczkodawca wraz z pożyczkobiorcą są dla siebie wzajemnie wierzycielem i dłużnikiem, to wówczas poręczyciel może podnosić wszelkie zarzuty z tego wynikające. Innymi słowy, jeżeli np. roszczenie pożyczkodawcy przedawniło się względem dłużnika pierwotnego, to w takim wypadku także „żyrant” może podnieść zarzut przedawnienia i uwolnić się od zapłaty za cudzy dług. Warto podkreślić, że jeżeli dłużnik główny zrzekł się zarzutów, które mu przysługiwały względem wierzyciela albo uznał roszczenie wierzyciela, to czynności te są bezskuteczne względem poręczyciela. Może on zatem podnosić nadal te zarzuty względem wierzyciela. Może się także wydarzyć tragedia w życiu dłużnika pierwotnego, która poskutkuje jego śmiercią. Niestety śmierć dłużnika głównego nie ma wpływu na zakres zobowiązania poręczyciela. Dług bowiem pozostaje ten sam, zmienia się jedynie osoba dłużnika, w miejsce dotychczasowego dłużnika wchodzą jego spadkobiercy. W takim przypadku, jeżeli spadkobierca nie będzie spłacał zobowiązania, to poręczyciel będzie zobowiązany spłacić je za spadkobiercę.

Najważniejsze jednak, że jeżeli poręczyciel spłaci cudzy dług za który poręczył, to powstaje po jego stronie uprawnienie do żądania zwrotu spłaconej przez siebie części od dłużnika głównego. W takim wypadku w pierwszej kolejności należy wystąpić do dłużnika z wezwaniem do zapłaty, a następnie, jeśli to nie poskutkuje, koniecznym stanie się wytoczenie powództwa o zapłatę.

Informujemy, że powyższy artykuł nie jest opinią ani poradą prawną i nie może służyć jako ekspertyza przed sądem, urzędem czy osobą prywatną. Proszę pamiętać, że ze względu na długość opracowania artykuł dostarcza jedynie informacji ogólnych, które w konkretnym przypadku nie mogą zastąpić porady prawnej.

Przypominamy, że osoby posiadające Ochronę Prawną CDO24 mogą zawsze, na bieżąco zasięgnąć dodatkowych informacji w departamencie prawnym CDO24 pod numerem telefonu 801 003 138. Pozostałe osoby zainteresowane posiadaniem ochrony prawnej zapraszamy do zapoznania się z ofertą CDO24 na stronie internetowej www.cdo24.pl.

Autor: Bartosz Jakubowski