W dzisiejszych czasach w zasadzie regułą jest posiadanie własnego środka lokomocji. W toku jego eksploatacji – na skutek różnego rodzaju okoliczności – może dojść do sytuacji kolizji z innym uczestnikiem ruchu. Warto zatem pamiętać o konieczności zawarcia obowiązkowej umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, albowiem wówczas to ubezpieczyciel jest zobowiązany do naprawienia spowodowanej przez kierowcę szkody. Istnieją jednak sytuacje, w których pomimo faktu, że kierowca jest aktualnie ubezpieczony od OC, to i tak jego odpowiedzialność osobista zaistnieje. Taką sytuację przewiduje treść art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych Zakładowi ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, zgodnie z którym zakład ubezpieczeń ma prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący:

1) wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;

2) wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;

3) nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa;

4) zbiegł z miejsca zdarzenia.

W przypadku zwrócenia się przez poszkodowanego z żądaniem zapłaty odszkodowania bezpośrednio do ubezpieczonego sprawcy szkody (może nim być zarówno posiadacz, jak i każdy kierujący pojazdem mechanicznym) zakład ubezpieczeń jest obowiązany do podjęcia działań, w wyniku których wierzyciel (poszkodowany) nie będzie od sprawcy (ubezpieczonego) żądał spełnienia świadczenia. W tym celu ubezpieczyciel powinien zatem ustalić zakres odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego sprawcy szkody (a w konsekwencji zakres swej odpowiedzialności gwarancyjnej) i wypłacić poszkodowanemu należne świadczenie. Obowiązkowe ubezpieczenie komunikacyjne służy ochronie podmiotu poszkodowanego (zapewnia realną możliwość uzyskania naprawienia szkody od wypłacalnego ubezpieczyciela), a także zabezpiecza majątek osoby odpowiedzialnej za szkodę przed finansowymi skutkami wyrządzenia jej innemu podmiotowi (pozwala uniknąć ruiny wynikającej z konieczności wydatkowania środków z własnego majątku w celu naprawienia takiej szkody osobie, która jej doznała; por. Ubezpieczenia obowiązkowe Miaskowski 2012, wyd. 1/K. Niezgoda). Z powyższego wynika zatem bezpośrednio, że jeżeli kierujący pojazdem nie posiada ważnych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym (nieważne, czy w ogóle ich nie posiada, czy też zostały mu one prawomocnie odebrane); bądź jeśli znajduje się pod wpływem alkoholu, narkotyków lub innego podobnie działającego środka, a także, jeżeli zbiegł z miejsca zdarzenia nie udzielając pomocy osobie poszkodowanej, bądź też wszedł w posiadanie pojazdu mechanicznego wskutek przestępstwa (np. go ukradł), to wówczas naraża się na tzw. osobistą odpowiedzialność odszkodowawczą. W takim wypadku to ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie osobie poszkodowanej, a następnie ma prawo się zwrócić (w praktyce zgłasza się zawsze) z wezwaniem do zwrotu tej kwoty bezpośrednio do sprawcy szkody. Kierujący pojazdem, który spowodował kolizję drogową lub wypadek drogowy nie może wówczas kwestionować takiego żądania.

Informujemy, że powyższy artykuł nie jest opinią ani poradą prawną i nie może służyć jako ekspertyza przed sądem, urzędem czy osobą prywatną. Proszę pamiętać, że ze względu na długość opracowania artykuł dostarcza jedynie informacji ogólnych, które w konkretnym przypadku nie mogą zastąpić porady prawnej.

Przypominamy, że osoby posiadające Ochronę Prawną CDO24 mogą zawsze, na bieżąco zasięgnąć dodatkowych informacji w departamencie prawnym CDO24 pod numerem telefonu 801 003 138. Pozostałe osoby zainteresowane posiadaniem ochrony prawnej zapraszamy do zapoznania się z ofertą CDO24 na stronie internetowej www.cdo24.pl.

Autor: Bartosz Jakubowski