Celem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie podstawowych różnic pomiędzy instytucjami gwarancji i rękojmi. Okazuje się bowiem, że znaczna część społeczeństwa, nie potrafi wskazać różnic pomiędzy tymi instytucjami prawnymi, pozostając w błędnym przekonaniu, że gwarancja i rękojmia to to samo – niestety bardzo często ze szkodą dla siebie.

Przede wszystkim wskazać należy, że gwarancja i rękojmia, stanowią uprawnienia przysługujące kupującemu w przypadku wystąpienia wad zakupionego towaru. Są to dwa odrębne i niezależne od siebie uprawnienia przysługujące kupującemu, uregulowane w Kodeksie cywilnym. Przepisy dotyczące rękojmi znajdziemy w art. 556-572, natomiast odnoszące się do gwarancji w art. 577-582 przywołanego kodeksu.

Podstawową różnicą pomiędzy tymi instytucjami jest to, że rękojmia dotyczy odpowiedzialności sprzedawcy za wady rzeczy (fizyczne i prawne) i jest to obowiązek nałożony na sprzedawcę z mocy prawa, natomiast gwarancja dotyczy odpowiedzialności gwaranta (może nim być producent, sprzedawca czy importer) i ma charakter dobrowolny, a której powstanie uzależnione jest od złożenia przez gwaranta oświadczenia (dokumentu) gwarancyjnego.

Istotną różnicą pomiędzy gwarancją a rękojmią jest również to, iż odpowiedzialność z tytułu rękojmi dotyczy zarówno wad prawnych jak i fizycznych, natomiast w przypadku gwarancji nie dotyczy ona wad prawnych.

Kolejną różnicą jest czas trwania odpowiedzialności sprzedawcy i gwaranta. Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości – przed upływem pięciu lat od dnia wydania rzeczy kupującemu. Jeżeli kupującym jest konsument a przedmiotem sprzedaży jest używana rzecz ruchoma, odpowiedzialność sprzedawcy może zostać ograniczona, nie mniej niż do roku od dnia wydania rzeczy kupującemu. Czas trwania gwarancji ustalany jest przez gwaranta i określony jest on w oświadczeniu (dokumencie) gwarancyjnym, przy czym jeżeli nie zastrzeżono innego terminu, przyjmuje się – zgodnie z unormowaniami zawartymi w kodeksie cywilnym – że gwarancja trwa dwa lata od dnia, kiedy rzecz została wydana kupującemu.

Na uwadze należy mieć różnicę w zakresie uprawnień, przysługujących kupującemu na podstawie rękojmi bądź gwarancji. Z tytułu rękojmi kupujący może żądać obniżenia ceny, wymiany rzeczy na nową (wolną od wad), naprawy rzeczy wadliwej, czy też może odstąpić od umowy. Jeżeli chodzi o roszczenia kupującego z tytułu gwarancji, to wskazane są one w oświadczeniu (dokumencie) gwarancyjnym, w szczególności obowiązkiem gwaranta może być zwrot zapłaconej ceny, jej wymiana bądź naprawienie oraz zapewnienie innych usług.

Warto wspomnieć, że wymiana rzeczy w ramach rękojmi nie powoduje wydłużenia terminu do skorzystania z niej. Z kolei wymiana rzeczy w ramach gwarancji, powoduje, że jej termin biegnie na nowo.

Szczególnego podkreślenia wymaga okoliczność, że wykonanie przez kupującego uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy nie wpływa na możliwość korzystania z uprawnień z gwarancji, jak również wykonanie uprawnień z gwarancji nie wpływa na odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi. Wykonywanie przez kupującego uprawnień z gwarancji ma natomiast wpływ na bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi. Ulega on bowiem zawieszeniu z dniem zawiadomienia sprzedawcy o wadzie. Termin ten biegnie dalej od dnia odmowy przez gwaranta wykonania obowiązków wynikających z gwarancji albo po bezskutecznym upływie czasu na ich wykonanie.

Na koniec podnieść należy, iż bardzo ważne jest, aby kupujący miał świadomość różnic pomiędzy instytucjami rękojmi i gwarancji oraz swobodnie zdecydował, z którego z przysługujących mu uprawnień (o ile oczywiście będzie mógł skorzystać z obu), najlepiej będzie mu skorzystać w danym stanie faktycznym. Generalnie przyjąć można, iż w większości przypadków, korzystniejsze dla kupującego jest powoływanie się na przysługujące mu uprawnienia z tytułu rękojmi (szczególnie w przypadku, gdy kupującym jest konsument). Spowodowane jest to tym, że warunki skorzystania z tych uprawnień oraz zakres odpowiedzialności sprzedawcy, określone zostały w kodeksie cywilnym, a przepisy normujące te kwestie są przyjazne kupującym. W przypadku gwarancji jest inaczej i to gwarant określa – według własnego uznania – zakres swojej odpowiedzialności i uprawnień przysługujących kupującemu.

Informujemy, że powyższy artykuł nie jest opinią ani poradą prawną i nie może służyć jako ekspertyza przed sądem, urzędem czy osobą prywatną. Proszę pamiętać, że ze względu na długość opracowania artykuł dostarcza jedynie informacji ogólnych, które w konkretnym przypadku nie mogą zastąpić porady prawnej.

Przypominamy, że osoby posiadające Ochronę Prawną CDO24 mogą zawsze, na bieżąco zasięgnąć dodatkowych informacji w departamencie prawnym CDO24 pod numerem telefonu 801 003 138. Pozostałe osoby zainteresowane posiadaniem ochrony prawnej zapraszamy do zapoznania się z ofertą CDO24 na stronie internetowej www.cdo24.pl.

Autor: Dariusz Jabłoński