Jak stanowi art. 92 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej jako: kro), dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Władza rodzicielska ze swej istoty obejmuje możliwość współdecydowania o losach dziecka. Chodzi tu o takie okoliczności istotne
w życiu dziecka jak religia (przystąpienie do sakramentów), kształtowanie jego światopoglądu, decyzja o edukacji i wyborze szkoły, wyjeździe dziecka za granicę, zmiany miejsca przebywania dziecka na pobyt stały czy też podjęcia leczenia, przeprowadzenie zabiegu. W związku z powyższym powstaje pytanie, szczególnie aktualne w obliczu zbliżającego się okresu urlopowego, czy można osobę trzecią, której władza rodzicielska nie przysługuje, upoważnić do tymczasowego wykonywania władzy rodzicielskiej, a w tym roztoczenia pieczy na małoletnim dzieckiem. Literalnie rzecz ujmując, zgodnie z dosłownym brzmieniem kro, w tym wypadku koniecznym byłoby wydanie postanowienia przez właściwy sąd rodzinny o zawieszeniu władzy rodzicielskiej i jej tymczasowym powierzeniu innej osobie. Jednakże czy każdorazowo jest to konieczne, gdy chcemy przykładowo pozwolić jechać naszemu dziecku na wakacje z inną osobą niż rodzice? Otóż w kontekście powierzenia władzy rodzicielskiej  osobie trzeciej, wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 maja 2015 r., III CZP 19/15. Wówczas to Sąd Najwyższy rozważał, czy blankietowe upoważnienie rodzica udzielone osobie trzeciej na wyrażenie zgody na specjalistyczny zabieg medyczny jest ważne w świetle prawa. W przełomowej uchwale Sąd Najwyższy wskazał,
że przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka (rodzic, opiekun osoby ubezwłasnowolnionej) może udzielić pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie specjalistycznego badania, zabiegu. Była to o tyle przełomowa uchwała, że dotychczasowy pogląd stanowił, że przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie przewidują możliwości udzielenia pełnomocnictwa do wykonywania władzy rodzicielskiej, która przysługuje tylko i wyłącznie rodzicom. Stary pogląd wskazywał m.in., że władza rodzicielska, ze względu na swój charakter, wykazuje jako prawo podmiotowe szczególne cechy. Jej zasadniczą właściwość stanowi to, że jej atrybuty są zarazem obowiązkiem rodziców, podstawowym zaś celem jest funkcja ochronna względem dziecka. Należy podkreślić, że władza rodzicielska ma charakter prawa niezbywalnego i niedziedzicznego – odmienna od komentowanej uchwała 7 sędziów z  dnia 08 marca 2006 r. III CZP 98/05.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2015 r., stanowczo zliberalizowała podejście do pojęcia władzy rodzicielskiej. Jeżeli zatem dozwolone jest udzielenie upoważnienia osoby trzeciej, której władza rodzicielska nie przysługuje, do wyrażenia zgody w imieniu rodzica na operację dziecka – nic zatem nie stoi na przeszkodzie aby w drodze pisemnego upoważnienia zezwolić na tymczasowy pobyt dziecka na wakacjach z osobami obcymi (przyjaciele, znajomi czy też osoby daleko spokrewnione). Mając na uwadze powyższe warto pamiętać, aby przed wyjazdem naszych pociech przekazać osobie pod której opiekę przekazujemy nasze dzieci upoważnienie do wyrażenia zgody w imieniu rodziców, przykładowo na podjęcie leczenia czy też wyrażenie zgody na pobyt w szpitalu. Wprawdzie w okresie wakacyjnym nie trudno o złamanie czy też inny uraz. W praktyce często zdarza się, że lekarz czy też personel medyczny stoi na stanowisku, że nie podejmie żadnej czynności w stosunku do osoby małoletniej, bez uprzedniej zgody rodzica czy też opiekuna prawnego. Posiadanie przez opiekuna faktycznego, któremu tymczasowo powierzyliśmy opiekę nad dzieckiem, upoważnienia do wyrażenia zgody w imieniu rodzica, bądź oświadczenia o tymczasowym powierzeniu opieki nad małoletnim dzieckiem, powinno zapobiec tego typu sytuacją w przyszłości.

Informujemy, że powyższy artykuł nie jest opinią ani poradą prawną i nie może służyć jako ekspertyza przed sądem, urzędem czy osobą prywatną. Proszę pamiętać, że ze względu na długość opracowania artykuł dostarcza jedynie informacji ogólnych, które w konkretnym przypadku nie mogą zastąpić porady prawnej.

Przypominamy, że osoby posiadające Ochronę Prawną CDO24 mogą zawsze, na bieżąco zasięgnąć dodatkowych informacji w departamencie prawnym CDO24 pod numerem telefonu 801 003 138. Pozostałe osoby zainteresowane posiadaniem ochrony prawnej zapraszamy do zapoznania się z ofertą CDO24 na stronie internetowej www.cdo24.pl.

Autor: Mateusz Widenka